فقاهت

فقاهت

بررسی خلط بین امور واقعی و امور اعتباری در کتاب کفایه الاصول

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
طلبه سطح ۴ حوزه علمیه و دانشجوی کارشناسی روانشناسی موسسه امام خمینی قم
چکیده
چکیده
خلط میان امور واقعی و امور اعتباری یکی از مسائل مهم و چالش‌برانگیز در حوزه اصول فقه است که تأثیر مستقیمی بر فرآیند استنباط احکام شرعی دارد. امور واقعی به حقایقی که مستقل از ذهن انسان وجود دارند اشاره دارند، درحالی‌که بعضی از امور اعتباری مبتنی بر قراردادهای ذهنی و اجتماعی بوده و بر اساس نیازهای بشری شکل می‌گیرند. این دو دسته مفاهیم در مباحث اصولی همواره مورد بحث بوده‌اند و عدم تفکیک دقیق آنها در برخی موارد موجب پیچیدگی و ابهام در استدلال‌های اصولی شده است. کتاب *کفایه الأصول* اثر برجسته آخوند خراسانی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع اصول فقه، نمونه‌های متعددی از این خلط را دربر دارد. این مقاله با روش تحلیلی-انتقادی به بررسی موارد خلط میان امور واقعی و اعتباری در این کتاب می‌پردازد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که آخوند خراسانی در برخی مواضع، به دلیل عدم تبیین دقیق مرز میان این مفاهیم، دچار ابهاماتی شده است که بر فرآیند استنباط احکام اثرگذار است. در نهایت، مقاله پیشنهادهایی برای ارتقای مبانی نظری اصول فقه در زمینه تفکیک این مفاهیم ارائه می‌کند.
کلیدواژه‌ها: امور واقعی، امور اعتباری، خلط مفاهیم، اصول فقه، آخوند خراسانی، کفایه الأصول
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله العربیة

دراسة الخلط بین الأمور الحقیقیة والمسائل الائتمانیة فی کتاب کفایة الأصول

نویسنده العربیة

مصطفی الشرفی
طالب فی المستوى الرابع فی الحوزة العلمیة فی قم وطالب بکالوریوس فی علم النفس فی مؤسسة الإمام الخمینی فی قم
چکیده العربیة

خلاصة
یعد الخلط بین الأمور الحقیقیة والمسائل الائتمانیة من أهم المسائل وأکثرها تحدیا فی مجال أصول الفقه، مما له تأثیر مباشر على عملیة استنباط الأحکام الشرعیة. فالأمور الحقیقیة تشیر إلى حقائق موجودة بشکل مستقل عن العقل البشری، أما الأمور الائتمانیة فهی مبنیة على عقود عقلیة واجتماعیة وتتشکل بناء على احتیاجات الإنسان. لقد تمت مناقشة هاتین الفئتین من المفاهیم دائمًا فی المناقشات الأساسیة، وقد أدى افتقارهما إلى الفصل الدقیق فی بعض الحالات إلى تعقید وغموض الحجج الأساسیة. وباعتباره أحد أهم مصادر أصول الفقه، فإن کتاب *کفایة الأصول*، وهو العمل المتمیز للأخوند الخراسانی، یحتوی على أمثلة عدیدة على هذا الالتباس. یتناول هذا المقال حالات الخلط بین الأمور الحقیقیة والائتمانیة فی هذا الکتاب بأسلوب تحلیلی نقدی. وتظهر نتائج البحث أن المختار الخراسانی فی بعض المواقف، لعدم وجود بیان دقیق للحدود بین هذه المفاهیم، قد حصل فیه غموض یؤثر فی عملیة استنباط الأحکام. وأخیرا یقدم المقال مقترحات لتحسین الأسس النظریة للمبادئ الفقهیة فی مجال الفصل بین هذه المفاهیم.
الکلمات المفتاحیة: الواقع، شؤون الائتمان، اختلاط المفاهیم، أصول الفقه، المختار الخراسانی، کفایة المبادئ

کلیدواژه‌ها العربیة

الکلمات المفتاحیة: الواقع
شؤون الائتمان
اختلاط المفاهیم
أصول الفقه
المختار الخراسانی
کفایة المبادئ