فقاهت

فقاهت

کارکرد نظریه اعتباریات علامه طباطبائی، در نقد موضوع شناسی علم اصول از منظر آخوند خراسانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
طلبه سطح 4 حوزه علمیه قم و دانش پژوه مجتمع عالی مجتهدمدیر محمدیه،
چکیده
یکی از مباحث اساسی در مقدمه دانش اصول موضوع شناسی است.آخوند خراسانی دیدگاه خاصی در این زمینه دارد.علامه طباطبائی مبتنی بر نظریه اعتباریات خود به نقد وبررسی دیدگاه مرحوم آخوند و طرح دیدگاه خود در این زمینه می پردازد.نظریه اعتباریات از مهم‌ترین نظریات علمی علامه طباطبائی است. یکی از کاربردهای این نظریه در دانش فلسفه اصول به‌ویژه در بحث موضوع شناسی علم اصول است. پذیرش یا عدم پذیرش دیدگاه علامه دراین‌باره سرنوشت دانش فلسفه اصول و به‌تبع آن اصول و فقه را تغییر می‌دهد. تفسیر متفاوت و نوآورانه ایشان در این زمینه، تاکنون مورد خوانش و پژوهش قرار نگرفته است. همین امر ضرورت بررسی این مسئله را دوچندان می‌سازد. این مقاله با روش تحقیق کتابخانه‌ای به بررسی این موضوع پرداخته و چنین یافته است که برخی اصولیون ازجمله مرحوم آخوند به دلیل غفلت از اعتباری بودن موضوع علم اصول دچار خلط علوم حقیقی و اعتباری شده‌اند اما علامه با اعتباری دانستن موضوع علم اصول کاربست «تعریف» و «برهان» در اصول را روش علم اصول نمی‌داند. بلکه متناسب با غرض دانش اصول که حفظ فقیه از خطای در استنباط است از روش جدل مبتنی بر شیوه عقلا استفاده می‌شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله العربیة

وظیفة نظریة الصحة عند العلامة الطباطبائی فی نقد موضوعات علم الأصول من وجهة نظر الأخوند الخراسانی

نویسنده العربیة

السید عبدالله الهاشمی
من طلاب المجمع العالی لتربیة مجتهد مدیر المحمدیة
چکیده العربیة

أحد المواضیع الأساسیة فی إدخال المعرفة هو مبادئ المواضیع. لدى الأخوند الخراسانی وجهة نظر خاصة فی هذا المجال، وبناء على نظریته فی المصداقیة، ینتقد العلامة الطباطبائی ویفحص وجهة نظر المرحوم آخوند ویقترح وجهة نظره. وجهة نظره فی هذا المجال وتعتبر «نظریة الاعتبارات» من أهم النظریات العلمیة للعلامة الطباطبائی ومن تطبیقات هذه النظریة فی معرفة فلسفة المبادئ، وخاصة فی مناقشة موضوعات علم المبادئ. إن قبول وجهة نظر العلامة فی هذا الشأن أو عدم قبولها سیغیر مصیر فلسفة المبادئ، وبالتالی المبادئ والفقه. وتفسیره المختلف والمبتکر فی هذا المجال لم تتم قراءته والبحث فیه حتى الآن. وهذا یضاعف الحاجة إلى التحقیق فی هذه القضیة
بحثت هذه المقالة فی هذه المسألة بأسلوب البحث المکتبی، وتبین أن بعض الأصولیین، ومنهم المرحوم آخوند، قد خلطوا بین العلوم الحقیقیة والموثوقة بسبب إهمالهم صحة موضوع علم الأصول، لکن العلامة استخدم "التعریف". ولا یعتبر "البرهان" فی المبادئ منهج علم المبادئ. بل حسب غرض معرفة الأصول، وهو حمایة الفقیه من الأخطاء فی الاستدلال، یتم استخدام طریقة الاستدلال على الطریقة العقلیة.

کلیدواژه‌ها العربیة

موضوع علم الأصول
االاعتباریات
فلسفة علم الأصول
العلامة الطباطبائی
أخوند الخراسانی