فقاهت

فقاهت

کتاب‌شناسی اصول فقه شیعه از ابتدا تا پیدایش اخباریان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
حوزه علمیه قم
چکیده
ضرورت‌‌های چندگانة توجه به «کتاب‌‌شناسی» بطور عموم و اهتمام بدان بطور خاصّ در زمینة یک علم، سبب می‌‌گردد که پرداختن به «کتاب‌‌شناسی اصول‌‌فقه» نیز در زمره اولویّت‌‌های زیربنایی تحقیق و تحصیل این دانش قرارگیرد. واژة «کتاب‌شناسی»(Bibliography)، از آغاز پیدایش در حدود2500سال پیش تا کنون، تطوّرات معنایی بسیار و تعاریف متعدّدی داشته است تا بدانجاکه بر اثر تکثر معناشناختی، در حوزه‌های گوناگونی به‌کار برده می‌شود؛ چنانچه گاه، «کتاب‌نامه آثار» کتاب‌شناسی نام می‌گیرد و گاه، به فهرستی از کتاب‌ها که بر پایة موضوع ویژه یا نویسنده‌ای برجسته سامان می‌گیرد، کتاب‌شناسی گفته می‌شود. ازاین‌رو، تعیین معنای مراد از آن در هر نوشتار ضروری است، امّا با توجّه به دشواری یافتن تعریفی واحد، باید در جستجوی روشی دیگر بود. تعیین انواع کتاب‌‌شناسی و مشخص نمودن مصادیق مدنظر از بین آنها، ازجمله روش‌‌های کارگشا و مورد استفاده در این نوشتار است. سپس، بر پایة شیوة تعیین‌شده و نیز با توجه به ادوار علم اصول، به کتاب‌‌شناسی مهم‌‌ترین کتب اصول‌‌فقه شیعه در بازة زمانی ابتدای شکل‌‌گیری دانش اصول تا دورة پیدایش اخباریان پرداخته شده است. در جمع‌بندی نیز برخی یافته‌های کلان و مهم‌تر پژوهش بیان شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله العربیة

الببلیوغرافیا لأٌصول فقه الشیعة من البدایة إلی ظهور الأخباریّین

نویسنده العربیة

سعید هلالیان
الحوزة العلمیة بقم المقدّسة
چکیده العربیة

إنّ الحاجات المتعددة للإهتمام بالببلیوغرافیا بشکل عام و الإهتمام بها بشکل خاص فی مجال علم خاص، تجعل الإهتمام ب ببلیوغرافیا أصول الفقه أیضًا من الأولویات الأساسیة للبحث ودراسة هذا العلم. لقد حدث لمصطلح "الببلیوغرافیا" تطورات دلالیة عدیدة وعدة تعریفات منذ بدایته قبل حوالی 2500 عام وحتى الآن، ونظرًا للتعدد الدلالی، فإنه یستخدم فی مجالات متعددة؛ کما یطلق علیه أحیانا اسم "الببلیوغرافیا"، وأحیانًا قائمة الکتب التی یتم تنظیمها حول موضوع خاص أو لمؤلف بارز یسمى ببلیوغرافیا. ومن ثم لا بد من تحدید معناها فی کل کتابة، ولکن مع صعوبة العثور على تعریف واحد، من الضروری أن یبحث عن طریقة أخرى. تحدید أنواع الببلیوغرافیا و تعیین المصادیق المرادة من بینها، من جملة الطرق المفیدة و المستخدمة فی هذا المقال. ثم بناءً على الطریقة التی تم تحدیدها و ایضاً علی اساس الأدوار التأریخیة لعلم الأصول، تمّ تناول ببلیوغرافیا أهم کتب أصول فقه الشیعة فی فترة تشمل أوان تکوّنه حتى فترة ظهور الأخباریین. و فی الختام، قد تمّ بیان أشمل وأهم النتائج التی توصّل إلیها البحث.

کلیدواژه‌ها العربیة

الببلیوغرافیا
أنواع ببلیوغرافیا
أصول الفقه
ببلیوغرافیا أصول الفقه