فقاهت

فقاهت

کاربستهای علم اصول فقه در دانش مدیریت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 طلبه سطح چهار حوزه علمیه قم و دکتری تخصصی قرآن و مدیریت جامعه المصطفی العالمیه قم
2 حوزه علمیه قم
چکیده
علم اصول فقه یکی از مهمترین علوم اسلامی است که دارای بالندگی و پویایی خوبی در بین علوم اسلامی بوده است. از سویی دیگر باید تعامل اصول فقه با دیگر دانش‌ها تعریف و مدیریت شود. دانش مدیریت به عنوان یکی از دانشهای سودمند در حکمرانی دینی نیازمند تبیین این ارتباط است و علم اصول فقه میتواند کاربستهایی در این دانش داشته باشد. این تحقیق بر آن است با استفاده از روش اجتهادی (تحلیلی استنباطی)، تحلیلی از کاربردهای علم اصول فقه در دانش مدیریت ارائه نماید. این تحقیق برای جمع‌آوری اطلاعات از روش اسنادی بهره برده است. در این پژوهش، از سویی مسائل و عرصه های رشته مدیریت مورد بررسی و تبیین قرار گرفته، سپس کاربردها و امتدادهای علم اصول فقه در این رشته، مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفته است. ره‌آوردهای پژوهش نشان می‌دهد که علم اصول فقه، مقدمه عمل در مدیریت است و در کنار تقویت ذهن برای حل مسائل سازمانی، برخی از ابواب آن به طور ویژه میتواند کاربستهای مدیریتی داشته باشد، مانند تعادل و تراجیح که در تصمیم گیری یک مدیر بسیار تعیین کننده است؛ همچنین مباحثی که ذهن یک مدیر را در مسائل سازمانی تقویت نموده و جهت میدهند مانند برخی مباحث استصحاب و مانند آن.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله العربیة

تطبیقات أصول الفقه فی إدارة المعرفة

نویسندگان العربیة

سید علی اصغر علوی 1
ابوالفضل ابراهیمی 2
1 جامعه المصطفی العالمیه
2 حوزة قم
چکیده العربیة

یعد علم أصول الفقه من أهم العلوم الإسلامیة، والذی یتمتع بنمو ودینامیکیة جیدة بین العلوم الإسلامیة. ومن ناحیة أخرى، ینبغی تحدید وإدارة تفاعل المبادئ الفقهیة مع المعارف الأخرى. ومعرفة الإدارة باعتبارها أحد المعارف المفیدة فی الحکم الدینی تحتاج إلى بیان هذه العلاقة، ویمکن لعلم أصول الفقه أن یکون له تطبیقات فی هذه المعرفة. یهدف هذا البحث إلى تقدیم تحلیل لتطبیقات أصول الفقه فی إدارة المعرفة باستخدام منهج الاجتهاد (التحلیل الاستدلالی). وقد استخدم هذا البحث المنهج الوثائقی لجمع المعلومات. فمن ناحیة، تم فی هذا البحث بحث وتوضیح مشکلات ومجالات مجال الإدارة، ثم تم تحلیل تطبیقات ومتوسعات علم أصول الفقه فی هذا المجال. وتظهر نتائج البحث أن علم أصول الفقه هو المدخل إلى الممارسة فی الإدارة، وبالإضافة إلى تقویة العقل لحل المشکلات التنظیمیة، فإن بعض فصوله یمکن أن تکون لها تطبیقات إداریة خاصة، مثل التعادل و التراجیح، والتی حاسمة للغایة فی اتخاذ القرار للمدیر وکذلک المواضیع التی تقوی عقل المدیر فی المسائل التنظیمیة وتوجیهه، مثل بعض مواضیع الاستصحاب ونحوها.

کلیدواژه‌ها العربیة

أصول الفقه
الفقه الإداری
فقه الإدارة
التنظیم
التطبیق
مبادئ الفقه التطبیقی
الإدارة الإسلامیة