فقاهت

فقاهت

بررسی و تحلیل تصحیح عقود غیرمعهوده و مستحدثات با تمسک به اطلاق و عموم ادله عامه امضاء عقود

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
موسسه عالی علوم و معارف اسلامی ، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران
چکیده
قراردادهای جدید که به واسطه پیشرفت تکنولوژی و پیچیدگی روابط اقتصادی ایجاد شده‌اند، تحت عنوان قراردادهای غیرمعهود شناخته می‌شوند و با هیچ‌یک از عقود رایج در زمان تشریع قابل مقایسه نیستند. از یک سو، مشروعیت این نوع قراردادها نیازمند دلایل معتبر است و در غیر این صورت، عمل به آن‌ها محکوم به فساد می‌شود. از سوی دیگر، اصلاح این قراردادها به شیوه‌هایی غیر از عمومات و اطلاقات شرعی، چالش‌برانگیز است. بنابراین، بررسی توانایی استفاده از عمومات و اطلاقات لفظی برای رفع مشکل قراردادهای غیررایج در عصر نزول، امری ضروری است. به همین دلیل، مبانی لازم برای کارآمدی این تمسک مورد بررسی قرار خواهد گرفت. نتایج نشان می‌دهد که در مسائل مطرح شده در زمان ائمه علیهم السلام، استناد به عمومات و مطلقات روایات معصومین امری معتبر و قابل اجراست. همچنین در مسائل جدیدی که در زمان صدور روایات وجود نداشته‌اند، نیز می‌توان به این عمومات و اطلاقات مراجعه کرد و در این موارد نیازی به اصول عملیه نیست. با این حال، اگر اطمینان داشته باشیم که امام علیه السلام به موضوعات خاصی اشاره نکرده یا شارع به آن‌ها توجهی نداشته است، در این شرایط نمی‌توان به عمومات و اطلاقات استناد کرد و لازم است به اصول عملیه مراجعه کنیم. علاوه بر این، اشکالات و ابهاماتی که درباره جواز تمسک به عمومات و اطلاقات در مسائل مستحدثه مطرح می‌شود، قابل پاسخگویی و دفع است. در این مقاله به بحث و بررسی پیرامون این بحث مهم پرداخت و آن را با نگاهی نو و تحلیل گرایانه بررسی میکنیم.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله العربیة

مراجعة وتحلیل تصحیح العقود غیر المعهودة من خلال التمسک على اطلاق وعمومیة الادلة العامعة لإمضاء العقود و المعاملات

نویسنده العربیة

نیما نوروزی
موسسه العلوم و المعارف العالیه، جامعه المصطفی العالمیه، قم الشریف، ایران
چکیده العربیة

وفی المسائل المطروحة فی عهد الأئمة (علیهم السلام) فإن الاستشهاد بعمومیات الأدلة ومطلقاتهم صحیح وقابل للتطبیق. کما أنه فی المسائل الجدیدة التی لم تکن موجودة وقت صدور الأحادیث یمکن الرجوع أیضا إلى هذه العمومیات و الاطلاقات، وفی هذه الحالات لا حاجة إلى مبادئ و اصول عملیة. لکن إذا تیقننا أن الإمام (ع) لم یذکر مسائل معینة أو لم ینتبه إلیها، ففی هذه الحالة لا یمکن الاعتماد على العمومیات والاطلاقات ولا بد من الرجوع إلى المبادئ العملیة. کما أن الإشکالات والغموض الذی یثار حول جواز التمسک بالعمومیات والتطبیقات فی المسائل المخترعة یمکن الإجابة علیه وتبدیده. وفی هذا المقال نناقش ونستعرض هذه القضیة المهمة ونتناولها من منظور جدید وتحلیلی.

کلیدواژه‌ها العربیة

مستحدثات الفقیه
عقود الجدیده
فقه النوازل
فقه المستحدثات
فقه المعاصر