فقاهت

فقاهت

واکاوی قاعده فقهی مساوات در فقه سیاسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
موسسه مطالعات راهبردی رسام
چکیده
فقه سیاسی به عنوان یکی از عرصه های فقه وظیفه پاسخ گویی به احکام مکلفین اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی در این عرصه را دارد و روشن است که اشخاص حقیقی در زندگی سیاسی خویش به ویژه در ارتباط متقابل با حاکمیت دارای احکام، حقوق و تکالیفی هستند همچنان که اشخاص حقوقی مثل گروه ها، احزاب، جمعیت ها، حاکمیت و سازمان ها در روابط متقابل با یکدیگر و مردم احکام، حقوق و تکالیفی دارند و فقه سیاسی موظف به تبیین دیدگاه شریعت در تمامی این موارد است و بی شک فقیه جامع الشرایط و آگاه به زمان که به استنباط احکام الهی در عرصه سیاست می پردازد موظف است قواعد فقه سیاسی را کشف کرده پس از تبیین صحیح معنا و مفهوم و قلمرو آن برای انطباق جزئیات موضوعات و مسائل سیاسی با آن قواعد مزبور را در اختیار مکلفین اعم از مردم و کارگزاران نظام اسلامی قرار دهد و با بیان درست قاعده و تشریح تقدم و تاخر قاعده در صورت تزاحم، مکلفین را از حیرت باز دارد این تحقیق به دنبال آن است تا قاعده فقهی مساوات را با زبانی ساده برای قانون گذاران، برنامه ریزان و مجریان حکومتی از یک سو و عموم مردم و دانش پژوهان فقه سیاسی از سوی دیگر تبیین کند که این امر گامی برای پیشرفت و عملی تر کردن آن قاعده نیز به شمار می رود و با توجه وافی به کاربرد این قاعده در فقه سیاسی درگفتمان سازی این قاعده کوششی صورت گرفته باشد.
 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله العربیة

تحلیل قاعدة المساواة الفقهیة فی الفقه السیاسی

نویسنده العربیة

روح الله مهری
معهد رسام للدراسات الاستراتیجیة
چکیده العربیة

یعتبر الفقه السیاسی أحد مجالات الفقه التی تتولى مسؤولیة تقدیم الأحکام للمکلفین سواء کانوا أشخاصاً طبیعیین أو اعتباریین فی هذا المجال. من الواضح أن الأشخاص الطبیعیین فی حیاتهم السیاسیة، وخاصة فی علاقتهم المتبادلة مع السلطة، لهم أحکام وحقوق وواجبات، کما أن الأشخاص الاعتباریین مثل الجماعات، والأحزاب، والجمعیات، والسلطات، والمنظمات، فی علاقاتهم المتبادلة مع بعضهم البعض ومع الناس لدیهم أحکام وحقوق وواجبات. ویجب على الفقه السیاسی توضیح رؤیة الشریعة فی جمیع هذه المسائل. ومن المؤکد أن الفقیه العادل والمطلع على الزمن الذی یقوم باستنباط الأحکام الإلهیة فی مجال السیاسة، یجب علیه اکتشاف قواعد الفقه السیاسی وبعد توضیح معناها ومفهومها ونطاقها بشکل صحیح، لتطبیق تفاصیل الموضوعات والمسائل السیاسیة وفقاً لتلک القواعد المتعینة. ویجب علیه أیضاً بیان القاعدة بشکل صحیح وشرح أولویة القاعدة فی حالة التعارض، لیتجنب المکلفون الحیرة. تهدف هذه الدراسة إلى تبسیط قاعدة المساواة الفقهیة للنواب والمخططین والتنفیذیین من جهة، وللعامة والباحثین فی الفقه السیاسی من جهة أخرى، کخطوة نحو تقدم وتطبیق عملی لتلک القاعدة، مع إیلاء اهتمام کافٍ لتطبیقها فی الفقه السیاسی وتقدیم جهد فی صیاغة الحوار حول هذه القاعدة.

کلیدواژه‌ها العربیة

الفقه
القاعدة الفقهیة
الفقه السیاسی
قاعدة المساواة
السیاسه